Visit Us On FacebookVisit Us On TwitterVisit Us On Youtube
Navigation Menu

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωεκλογές

Από τον Ιούνιο του 1979, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλέγονται με άμεση καθολική ψηφοφορία, κάθε 5 χρόνια, από τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Οι ευρωεκλογές οργανώνονται στο ίδιο σύντομο χρονικό διάστημα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε., έτσι ώστε η προεκλογική συζήτηση να διεξάγεται σε, κατά το δυνατόν, κοινό χρονικό πλαίσιο.

Κάθε χώρα επιλέγει το δικό της εκλογικό σύστημα στις ευρωεκλογές. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των Κρατών-μελών έχει υιοθετήσει το αναλογικό σύστημα εκλογής, με τη μορφή λίστας υποψηφίων ευρωβουλευτών, η οποία προτείνεται από κάθε εθνικό κόμμα. Με το σύστημα αυτό η εκλογή επικεντρώνεται περισσότερο στο πρόγραμμα και λιγότερο στα πρόσωπα.

Κάθε ευρωπαίος πολίτης έχει δικαίωμα να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές, όχι μόνο στη χώρα καταγωγής του αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο Κράτος-μέλος της Ε.Ε. διαμένει (κριτήριο υπηκοότητας ή διαμονής). Για παράδειγμα, ένας πολίτης ελληνικής υπηκοότητας, ο οποίος εργάζεται ή σπουδάζει στη Ρώμη, δικαιούται να ψηφίσει είτε στην Ελλάδα, είτε στην Ιταλία. Με την ίδια λογική, το ψηφοδέλτιο ενός ελληνικού κόμματος μπορεί να περιλαμβάνει υποψήφιο ευρωβουλευτή ιταλικής υπηκοότητας.

Σύμφωνα με τις τελευταίες ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν μέσα στον Απρίλιο του 2014 (ΦΕΚ 98 Α’ Ν.4255/2014), προβλέπεται για πρώτη φορά η δυνατότητα να επιλογής υποψηφίων  από τους πολίτες με τη μέθοδο του σταυρού προτίμησης. Επιπλέον, προβλέπεται ποσόστωση φύλου στο 1/3 τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων κάθε εκλογικού συνδυασμού. Προβλέπει επίσης ανώτερο αριθμό 4 σταυρών προτίμησης στην Επικράτεια, χωρίς όμως οι παραπάνω από 4 σταυροί προτίμησης να καθιστούν το ψηφοδέλτιο άκυρο, καθώς αυτό θα προσμετράται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς αυτοί να λαμβάνονται υπόψιν. Ακόμη, ορίζει το εκλογικό μέτρο στο 3%, δηλαδή εκλογικός συνδυασμός ο οποίος έχει λάβει κάτω από 3% επί του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων στην εκλογική επικράτεια, δεν δικαιούται έδρα μέλους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά τις τελευταίες ρυθμίσεις, προβλέπεται επίσης η άρση της απαγόρευσης δημοσιοποίησης δημοσκοπήσεων που ίσχυε μέχρι και 15 μέρες πριν τις εκλογές, ενώ πλέον η απαγόρευση θα ισχύει για 1 μόνο ημέρα και μέχρι τις 19:00 της προηγούμενης ημέρας από την ψηφοφορία.

Ευρωεκλογές 2014

Η παρούσα ευρωβουλή εξελέγη από την εκλογική διαδικασία που έλαβε χώρα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε. από τις 22 έως τις 25 Μαΐου 2014, όπου και αναδείχτηκαν  751 ευρωβουλευτές, οι οποίοι εκπροσωπούν τα 503,7 εκατομμύρια πολιτών της Ε.Ε.. Ο αριθμός των εδρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανά Κράτος-μέλος είναι αντίστοιχος με τον πληθυσμό του κάθε κράτους. Η Ελλάδα εξέλεξε 21 εκπροσώπους, σύμφωνα με το αναλογικό σύστημα εκλογής.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαρτίζεται από 13 πολιτικά κόμματα, τα οποία συγκροτούν 7 κοινοβουλευτικές ομάδες που είναι πολυεθνικές. Αυτές διακρίνονται με βάση την πολιτική τους ατζέντα σε επίπεδο Ε.Ε. και όχι με βάση επιμέρους πολιτικά συμφέροντα των Κρατών-μελών. Με τον τρόπο αυτό, πραγματώνεται ο στόχος των ευρωπαϊκών συνθηκών, σύμφωνα με τον οποίο «τα πολιτικά κόμματα συμβάλλουν στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης».

Στη σημερινή Ευρωβουλή, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες) (EPP) είναι η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα με 221 έδρες, ενώ ακολουθεί η Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) με 191 έδρες, οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) με 70 έδρες, η Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE) με 67 έδρες, Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) με 52 έδρες, οι Πράσινοι – Ευρωπαϊκή Ελέυθερη Συμμαχία (Greens) με 50 έδρες, η Ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας με 48 έδρες 52 μη εγγεγραμμένοι ευρωβουλευτές, εκτός ευρωκοινοβουελτικών ομάδων.

Η πολιτική αντιστοίχηση των Ελλήνων ευρωβουλευτών με τα κόμματα και τις ευρωομάδες, έχει ως εξής: Η Ελλάδα μετρά 6 ευρωβουλευτές στην Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) προερχόμενους από τον ΣΥΡΙΖΑ, 5 στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες) (EPP), 4 ευρωβουλευτές στην Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) προερχόμενους από την Ελιά – Δημοκρατική Παράταξη (2 έδρες) και ανεξάρτητους συνεργαζόμενους με το S&D από Το Ποτάμι (2 έδρες), μία έδρα στους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR) και 5 ευρωβουλευτές εκτός κοινοβουλευτικών ομάδων εκ των οποίων οι 3 προέρχονται από το Λαϊκό Σύνδεσμο Χρυσή Αυγή και 2 από το ΚΚΕ.

Αρμοδιότητες

1.  Νομοθετεί από κοινού με το Συμβούλιο υπουργών της Ε.Ε.

Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. ισότιμα. Πρόκειται για τη διαδικασία συναπόφασης, η οποία από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβόνας (01.12.2009) μετονομάζεται σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία». Η διαδικασία αυτή ακολουθείται πλέον στη συντριπτική πλειοψηφία των τομέων πολιτικής της Ε.Ε. όπως η κοινή αγορά, η γεωργία, το περιβάλλον, η προστασία των καταναλωτών, οι συγκοινωνίες, η διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων και η αντιμετώπιση σοβαρών διασυνοριακών εγκλημάτων (εμπόριο ναρκωτικών και το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος κ.α.).

Το σύνολο αυτών των πολιτικών της Ε.Ε. ασκείται με την ψήφιση νομικών πράξεων, οι οποίες αντανακλούν πολιτικές αποφάσεις. Τέτοιες πράξεις δεσμευτικού χαρακτήρα για τα Κράτη-μέλη είναι οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις. Και οι τρεις αυτές κατηγορίες πράξεων είναι το αποτέλεσμα συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλίου με το αρμόδιο κάθε φορά Συμβούλιο Υπουργών.

 

Παράδειγμα: έστω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να υιοθετηθεί Κανονισμός ο οποίος προβλέπει την επιδότηση συγκεκριμένων αγροτικών προϊόντων για τα Κράτη-μέλη της Μεσογείου. Προκειμένου ο κανονισμός αυτός να τεθεί σε ισχύ, πρέπει να ψηφιστεί τόσο από το Συμβούλιο Υπουργών γεωργίας των Κρατών-μελών όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως, ενώ τα μέλη του Συμβουλίου Υπουργών εκπροσωπούν τα συμφέροντα των κυβερνήσεών τους, οι ευρωβουλευτές ψηφίζουν στο όνομα και προς το συμφέρον, του συνόλου των ευρωπαίων πολιτών.

 

Επομένως, το δίκαιο της Ε.Ε. προκύπτει, κατά κανόνα, από διαδικασία απόφασης στην οποία συμμετέχει ισότιμα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπώντας τους ευρωπαίους πολίτες. Οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις, είναι δεσμευτικά για τα Κράτη-μέλη και ανώτερα της εθνικής νομοθεσίας.

2. Συμμετέχει στην κατάρτιση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. και τον ψηφίζει

Με την θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας (01/12/2009), ενδυναμώνεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού της Ε.Ε.. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο προϋπολογισμού επί του οποίου συναποφασίζουν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Έχει καταργηθεί, δηλαδή, η παλιότερη δυνατότητα ψήφισης του προϋπολογισμού με τελική απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών, παρά τις όποιες αντιρρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

3. Ελέγχει πολιτικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασκεί πολιτικό έλεγχο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο πολιτικός αυτός έλεγχος παρουσιάζει δύο βασικές λειτουργίες: η πρώτη είναι προληπτική, ενώ η δεύτερη κατασταλτική.

Προληπτική λειτουργία: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιλέγει τον πρόεδρό της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των αρχηγών Κρατών-μελών και κυβερνήσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται, στη συνέχεια, να επικυρώσει με ψήφο απόλυτης πλειοψηφίας την επιλογή αυτή. Στην πράξη, ο τελικός διορισμός του Προέδρου της Επιτροπής καθίσταται αντικείμενο συναπόφασης των ευρωβουλευτών και των εκπροσώπων των Κρατών-μελών.

Κατασταλτική λειτουργία: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να εξαναγκάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε παραίτηση με τη διαδικασία πρότασης μομφής.  Αν συγκεντρωθούν τα 2/3 των ψήφων που αντιστοιχούν τουλάχιστον στην αυξημένη πλειοψηφία των ευρωβουλευτών, τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραιτείται.

 

Για να ενημερώνεστε τακτικά για την πορεία του κοινοβουλευτικού έργου, σας προτρέπουμε να επισκέπτεστε την επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του γραφείου ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.

Top